Resistentie tegen gewasbeschermingsmiddelen
Inleiding
Gewasbeschermingsmiddelen worden ingezet om ziekten, plagen en onkruiden te bestrijden in bijna alle land- en tuinbouwgewassen. Het is al tientallen jaren bekend dat schimmels, insecten en onkruiden resistent kunnen worden tegen gewasbeschermingsmiddelen. Vanaf de eerste gevallen van resistentie is er onderzoek gedaan en zijn maatregelen ontwikkeld om resistentieontwikkeling te voorkomen of vertragen en manieren om al ontwikkelde resistenties te beheersen. Binnen het Fungicide Resistance Action Committee (FRAC), het Insecticide Resistance Action Committee (IRAC) en het Herbicide Resistance Action Committee (HRAC) stellen producenten van gewasbeschermingsmiddelen internationale richtlijnen op voor dergelijke maatregelen. Deze maatregelen worden ook wel resistentiemanagement (zie kader Resistentiemanagement) genoemd. In een aantal landen, waaronder Nederland, zijn regionale groepen (RAG’s: Resistance Action Groups) opgezet, die zich met resistentie tegen gewasbeschermingsmiddelen bezighouden.
Fungicidenresistentie management
Resistentie Advies Groep Nederland (RAG-NL)
In Nederland is sinds 2004 een regionale fungicidenresistentiewerkgroep actief, die zich bezighield met alle aspecten van resistentie van schimmels tegen fungiciden in Nederland. Rond die tijd zijn ook de insecticidenresistentiewerkgroep en de herbicidenresistentiewerkgroep (later opgegaan in de werkgroep onkruidbeheersing) gestart. Sinds 2014 zijn deze werkgroepen aangesloten bij de KNPV. In november 2025 heeft de fungicidenresistentiewerkgroep de focus verbreed met insecticiden- en herbicidenresistentie en gaat verder onder de naam Resistentie Advies Groep. De werkgroepen Insecticidenresistentie en Onkruidbeheersing zijn opgeheven. De Resistentie Advies Groep bestaat uit vertegenwoordigers van producenten van gewasbeschermingsmiddelen, het Ctgb, de NVWA, HAS Green Academy en diverse onderzoekers.
Doelstellingen werkgroep
De werkgroep heeft de volgende doelstellingen:
-
alert zijn op verminderde gevoeligheid van ziekten, plagen en onkruiden voor gewasbeschermingsmiddelen;
-
informatie over resistentie en verminderde gevoeligheid uitwisselen tussen gewasbeschermingsmiddelenproducenten, overheid en onafhankelijke onderzoeksinstellingen;
-
op basis van informatie over resistentie tegen gewasbeschermingsmiddelen en het management ervan te komen tot consensus in Nederland en gevallen van resistentie in te voeren in de EPPO Resistance Cases Database;
-
ontwikkelen van een landelijke strategie bij wegval van belangrijke actieve stoffen;
-
bevorderen van praktische richtlijnen voor resistentiemanagement in Nederland (waar mogelijk uitgaand van de richtlijnen van de RAC’s);
-
voorlichtingsmateriaal maken voor adviseurs en telers over resistentie tegen gewasbeschermingsmiddelen en het management ervan.
Contact
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de secretaris (Ivonne Elberse, ) of, tot eind november 2026, de voorzitter (Erno Bouma, ). Vanaf december 2026 is de voorzitterspositie vacant.
ResistentiemanagementZie voor gedetailleerde informatie de website van de RAC’s. Algemeen geldende adviezen zijn: Gebruik van goede gewasbeschermingspraktijken: Toepassing van gewasbeschermingsmiddelen: |